ÁP DỤNG QUY ĐỊNH CHỐNG PHÁ RỪNG CỦA LIÊN MINH CHÂU ÂU (EUDR) ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ CỦA VIỆT NAM: TÁC ĐỘNG, SỰ THÍCH ỨNG VÀ CÁC GỢI Ý CHÍNH SÁCH
Dương Đoàn Huỳnh Như[1], Nguyễn Mai Hương,
Sinh viên K63 – CLC Kinh tế đối ngoại – Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thùy Dương,
Sinh viên K62 – CLC Kinh tế đối ngoại – Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Phí Kim Ngân,
Sinh viên K63 – CLC Tiếng Anh Thương Mại – Khoa Tiếng Anh Thương Mại
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Vũ Huyền Phương
Giảng viên Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Tại thị trường nông sản Việt Nam, cà phê được coi là mặt hàng xuất khẩu chủ lực với Liên minh châu Âu (EU) là thị trường lớn nhất, tiêu thụ hơn 40% tổng kim ngạch. Mặc dù Hiệp định EVFTA đã mở ra cơ hội lớn về thuế quan, việc EU ban hành Quy định chống phá rừng (EUDR) vào năm 2023 đã thay đổi căn bản cấu trúc thị trường, chuyển dịch yêu cầu từ cạnh tranh về giá sang tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc và định vị địa lý. Bài viết này chú trọng nghiên cứu tác động của Quy định chống phá rừng (EUDR) đối với ngành cà phê Việt Nam trong bối cảnh các tiêu chuẩn kỹ thuật dần thay thế cạnh tranh về giá. Sử dụng phương pháp định lượng (dữ liệu từ ITC, Eurostat giai đoạn 2018–2025) và định tính (phân tích văn bản, bên liên quan) dựa trên khung lý thuyết Chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) và Biện pháp phi thuế quan (NTMs), nghiên cứu chỉ ra rằng EUDR gây áp lực lớn về chi phí tuân thủ và rủi ro loại bỏ hộ nông dân nhỏ lẻ khỏi chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, kết quả phân tích cũng cho thấy sự thích ứng chủ động của Việt Nam thông qua kế hoạch hành động quốc gia, các mô hình hợp tác công tư (PPP) và ứng dụng công nghệ số. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp về hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, củng cố mô hình hợp tác xã và tái cấu trúc chuỗi cung ứng để giúp ngành cà phê Việt Nam thích ứng bền vững và duy trì vị thế tại thị trường EU.
Từ khóa: EUDR, xuất khẩu cà phê, biện pháp phi thuế quan, chuỗi giá trị toàn cầu, Liên minh Châu Âu, Việt Nam
APPLYING THE EU DEFORESTATION REGULATION (EUDR) FOR VIETNAM’S COFFEE EXPORTS: IMPACTS, ADAPTATION, AND POLICY IMPLICATIONS
Abstract
In Vietnam’s agricultural market, coffee is a key export commodity, with the European Union (EU) serving as the largest destination, consuming over 40% of total export value. While the EVFTA provided significant tariff advantages, the 2023 EU Deforestation Regulation (EUDR) has shifted market requirements from price-based competition to strict compliance with traceability and geolocation standards. Utilizing quantitative data (ITC and Eurostat, 2018–2025) and qualitative methods (document and stakeholder analysis) within Global Value Chain (GVC) and Non-Tariff Measures (NTMs) frameworks, this study highlights that the EUDR imposes heavy compliance costs and risks excluding smallholders from supply chains. Nevertheless, Vietnam has demonstrated proactive adaptation through its National Action Plan, public-private partnerships (PPP) and digital transformation. Subsequently, the paper suggests improving land databases, strengthening cooperatives and restructuring supply chains to help the sector adapt sustainably and secure its position in the EU market.
Keywords: EUDR, coffee export, non-tariff measures, global value chain, European Union, Vietnam.
[1] Email: k63.2412150246@ftu.edu.vn