ĐỘ NHẠY QUỐC GIA VÀ PHẢN ỨNG CỦA CÁN CÂN THƯƠNG MẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á TRƯỚC BIẾN ĐỘNG CỦA CÁC CÚ SỐC TOÀN CẦU
Nguyễn Anh Tâm1, Nguyễn Trường Thanh Tài,
Nguyễn Thị Thu Hiền, Hồ Hoàng Thế Vinh,
Sinh viên K62 – Kinh tế đối ngoại
Trường Đại học Ngoại thương – Phân hiệu tại TP. Hồ Chí Minh
Lê Thị Thanh Ngân
Giảng viên
Trường Đại học Ngoại thương – Phân hiệu tại TP. Hồ Chí Minh
Tóm tắt
Nghiên cứu phân tích tác động của các cú sốc vĩ mô toàn cầu, bao gồm biến động giá dầu và bất định chính sách thương mại, cùng với độ nhạy quốc gia đến cán cân thương mại của các quốc gia châu Á. Dựa trên khung lý thuyết Vulnerability Scoping Diagram (VSD), nghiên cứu xây dựng chỉ số độ nhạy quốc gia (SEN) theo hướng đa chiều và ước lượng mô hình dữ liệu bảng động bằng phương pháp SGMM cho 45 quốc gia châu Á trong giai đoạn 1990-2024. Kết quả thực nghiệm cho thấy biến động giá dầu, bất định chính sách thương mại và độ nhạy quốc gia đều tác động tiêu cực đến cán cân thương mại, trong khi tăng trưởng kinh tế có vai trò cải thiện trạng thái thương mại; ngược lại, phá giá tiền tệ có tác động cải thiện cán cân thương mại trong bối cảnh hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các phát hiện này nhấn mạnh vai trò của các đặc điểm cấu trúc nội tại trong việc định hình mức độ ổn định thương mại, qua đó cung cấp hàm ý chính sách quan trọng cho hoạch định thương mại và năng lượng bền vững tại khu vực châu Á.
Từ khóa: độ nhạy quốc gia, cán cân thương mại, biến động giá dầu, bất định chính sách thương mại, châu Á
NATIONAL SENSITIVITY AND THE RESPONSIVENESS OF ASIAN TRADE BALANCES TO GLOBAL SHOCK FLUCTUATIONS
Abstract
This study examines the impacts of global macroeconomic shocks, including oil price volatility and global trade policy uncertainty, as well as national sensitivity, on the trade balance of Asian countries. Drawing on the Vulnerability Scoping Diagram (VSD) framework, the study constructs a multidimensional National Sensitivity (SEN) index and estimates a dynamic panel model using the System Generalized Method of Moments (SGMM) for 45 Asian economies over the period 1990-2024. The empirical results indicate that oil price volatility, trade policy uncertainty, and national sensitivity exert negative effects on the trade balance, whereas economic growth contributes to an improvement in trade performance. In contrast, currency depreciation is found to enhance the trade balance in the context of deep integration into global value chains. These findings highlight the role of internal structural characteristics in shaping trade resilience and provide important policy implications for sustainable trade and energy policymaking in Asia.
Keywords: sensitivity, trade balance, oil price volatility, trade policy uncertainty, Asia