TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ THAN ĐẾN LƯỢNG PHÁT THẢI CO₂ BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TỪ MỘT SỐ QUỐC GIA CHÂU Á VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM
Nguyễn Khánh Linh Linh[1], Nguyễn Mai Quỳnh Anh,
Nguyễn Hà Minh Hương
Sinh viên K61 CLC Kinh tế Đối ngoại – Viện Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thu Hằng
Giảng viên Viện Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Nghiên cứu này đánh giá tác động của thuế than đối với lượng phát thải CO₂ bình quân đầu người tại bốn quốc gia đang phát triển ở châu Á gồm Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ và Philippines, sử dụng dữ liệu bảng trong giai đoạn 2010–2024. Bằng cách kết hợp phương pháp Difference-in-Differences (DID) với System Generalized Method of Moments (System GMM), nghiên cứu chỉ ra rằng tác động của thuế than có sự khác biệt rõ rệt giữa các quốc gia. Trung Quốc và Ấn Độ đạt được hiệu quả cắt giảm phát thải tương đối rõ ràng nhờ mức thuế cao và hệ sinh thái chính sách hỗ trợ đồng bộ. Ngược lại, Việt Nam và Philippines cho thấy hiệu quả hạn chế hoặc tiêu cực do năng lực thể chế yếu, mức thuế thấp và thiếu cơ chế tái đầu tư nguồn thu cho mục tiêu môi trường. Kết quả nhấn mạnh rằng thuế than chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai trong một khuôn khổ chính sách – thể chế nhất quán. Đối với Việt Nam, nghiên cứu đề xuất cần nâng mức thuế, thiết lập cơ chế sử dụng nguồn thu minh bạch và tăng cường năng lực thể chế để chuẩn bị cho lộ trình triển khai cơ chế định giá carbon trong tương lai.
Từ khóa: các quốc gia châu Á, Difference-in-Differences, phát thải CO₂, system GMM, thuế than
The Impact of Coal Taxation on Per Capita CO₂ Emissions: Empirical evidence from selected Asian countries and Some recommendations for Vietnam
Abstract
This study examines the impact of coal taxation on per capita CO₂ emissions across four developing Asian economies—China, Vietnam, India, and the Philippines—using panel data from 2010 to 2024. While coal remains a dominant energy source in the region, its environmental consequences necessitate fiscal interventions to reduce emissions. Employing a Difference-in-Differences (DID) approach combined with System Generalized Method of Moments (System GMM), the research identifies heterogeneous effects of coal taxes across countries. China and India show relatively strong mitigation outcomes, supported by higher tax rates and integrated environmental policies. In contrast, Vietnam and the Philippines demonstrate limited or adverse impacts, reflecting weak institutional enforcement, low tax levels, and absence of targeted reinvestment. The findings suggest that coal taxation can be an effective emissions reduction tool only when embedded within a cohesive policy and governance framework. For Vietnam, the results underline the need to raise tax rates, earmark revenues for clean energy, and build institutional readiness for future carbon pricing initiatives.
Keywords: Asian countries, carbon pricing, coal taxation, CO₂ emissions, Difference-in-Differences, System GMM.
[1] Tác giả liên hệ: Email: k61.2213150099@ftu.edu.vn