CƠ CHẾ ĐIỀU CHỈNH BIÊN GIỚI CARBON CỦA LIÊN MINH CHÂU ÂU CHÍNH THỨC CÓ HIỆU LỰC: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI NGÀNH XI MĂNG VIỆT NAM
Đoàn Thị Bích Loan[1], Nguyễn Thị Thu Phương, Trần Đức Thắng,
Đặng Quang Hải, Vũ Cẩm Hà
Sinh viên K62 – CLC Kinh tế đối ngoại – Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Vũ Huyền Phương
Giảng viên Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) đánh dấu một bước chuyển lớn trong thương mại toàn cầu và chính sách môi trường tại các quốc gia, với mục tiêu đảm bảo sự bình đẳng giữa hàng hóa sản xuất trong EU và hàng hóa nhập khẩu thông qua việc tích hợp chi phí carbon tại biên giới. Bắt đầu từ năm 2026, CBAM sẽ được áp dụng đầy đủ đối với một số ngành có cường độ phát thải cao, bao gồm xi măng, thép, nhôm, phân bón, điện và hydro. Là một trong những quốc gia xuất khẩu xi măng và clinker hàng đầu thế giới, Việt Nam đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ cơ chế này do cường độ phát thải carbon cao của ngành xi măng. Nghiên cứu này phân tích các tác động tiềm tàng của CBAM áp dụng tại EU đối với ngành xuất khẩu xi măng của Việt Nam. Sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, nhóm nghiên cứu chúng tôi sử dụng dữ liệu phát thải và so sánh chính sách khí hậu giữa châu Âu và Việt Nam nhằm xác định những điểm hạn chế chính của ngành xi măng trong nước, đồng thời chỉ ra các cơ hội chuyển đổi sang mô hình công nghiệp phát thải thấp và bền vững. Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra một số khuyến nghị về chính sách và công nghệ nhằm hỗ trợ ngành xi măng Việt Nam thích ứng hiệu quả với CBAM, đồng thời góp phần thúc đẩy các mục tiêu rộng lớn hơn về khí hậu và thương mại.
Từ khóa: CBAM, EU, Việt Nam, xi măng, rò rỉ carbon
CARBON BORDER ADJUSTMENT MECHANISM COMING INTO FULL EFFECT: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES FOR VIETNAM’S CEMENT INDUSTRY
Abstract
The European Union’s Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) represents a significant shift in global trade and climate governance, aiming to level the playing field between domestically produced and imported goods by incorporating carbon costs at the border. Starting from 2026, CBAM will be fully enforced across several carbon-intensive sectors, including cement, steel, aluminium, fertilisers, electricity, and hydrogen. As one of the world’s leading exporters of cement and clinker, Vietnam faces increasing pressure from this mechanism due to the high carbon intensity of its cement sector and its continued reliance on fossil fuel-based production processes. This research examines the potential impacts of the EU’s CBAM on Vietnam’s cement export industry, with a particular focus on market exposure, technological readiness, and policy coherence. Adopting a qualitative research approach, the study draws on emissions data, trade flow analysis, and a comparative review of European and Vietnamese climate policies to identify the structural vulnerabilities of Vietnam’s cement sector, as well as the opportunities for transitioning toward a low-carbon, sustainable industrial model. The research then offers a set of policy and technological recommendations to support the Vietnamese cement industry in responding effectively to CBAM, while also advancing broader climate and trade objectives.
Keywords: CBAM, EU, Vietnam, cement, carbon leakage
[1] Tác giả liên hệ: k62.2312150153@ftu.edu.vn