SỰ XÓI MÒN CỦA DƯ ĐỊA THUẾ QUAN VÀ TÍNH LINH HOẠT CHÍNH SÁCH: TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM DƯỚI KHUÔN KHỔ CỦA HIỆP ĐỊNH EVFTA
Phan Hạnh Nguyên[1], Nguyễn Ngọc Chi Mai, Nguyễn Linh Chi, Nguyễn Thị Ngần, Lê Minh Trang, Trịnh Hà Phương
Sinh viên K62 CLC Kinh tế đối ngoại – Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Vũ Huyền Phương
Giảng viên Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam từ lâu đã dựa vào dư địa thuế quan – chênh lệch giữa mức thuế trần WTO và thuế MFN như một công cụ chính sách chủ chốt để bảo hộ sản xuất nội địa. Tuy nhiên, hiệp định Thương mại tự do EU-Việt Nam (EVFTA) đã xói mòn đáng kể khoảng cách thuế quan cùng tính linh hoạt của chính sách này thông qua lộ trình giảm thuế ràng buộc. Bằng phương pháp định tính tập trung vào các nhóm HS 8703, HS 8704 và HS 8705, nghiên cứu làm rõ khái niệm và vai trò của dư địa thuế quan trong lĩnh vực ô tô, phân tích sự xói mòn dư địa thuế quan dưới tác động của EVFTA, xác định rào cản phát sinh từ việc thu hẹp không gian chính sách, và đề xuất giải pháp khả thi cho Chính phủ. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng dư địa thuế quan sụp đổ hoàn toàn ở nhóm HS 8703, thu hẹp mạnh ở nhóm HS 8704 và HS 8705, gây ra ba thách thức chính, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ xe nhập khẩu EU, chi phí sản xuất cao, và áp lực hiện đại hóa công nghệ. Từ đó, nhóm tác giả đề xuất một số khuyến nghị nhằm thúc đẩy mục tiêu phát triển bền vững cho ngành công nghiệp ô tô trong bối cảnh hậu EVFTA.
Từ khóa: dư địa thuế quan, EVFTA, ngành công nghiệp ô tô, linh hoạt chính sách, Việt Nam
THE EROSION OF TARIFF OVERHANG AND POLICY FLEXIBILITY: IMPLICATIONS FOR VIETNAM’S AUTOMOTIVE INDUSTRY UNDER EVFTA
Abstract
Vietnam’s automotive industry has long relied on tariff overhang – the difference between WTO-bound and applied most-favored-nation (MFN) tariff rates – as a key policy tool to protect domestic manufacturers. However, the EU-Vietnam Free Trade Agreement (EVFTA) significantly erodes the tariff overhang and this policy flexibility by enforcing a binding tariff reduction schedule. Using a qualitative approach focused on HS Code 8703, 8704, and 8705, this paper aims to clarify the concept and role of tariff overhang in the automotive sector, to analyze the weakening of tariff overhang under EVFTA, to identify obstacles resulting from the erosion of policy flexibility, and to propose feasible solutions for the Vietnamese government. Findings reveal that tariff overhang collapsed entirely in HS Code 8703, and significantly narrowed in HS 8704 and 8705. This erosion of policy space creates several challenges for Vietnam, including intense competition from EU imported vehicles, higher production costs, and pressure to modernize. To address these obstacles, short-term and long-term are proposed to help promote sustainable growth of the automotive sector in the post-EVFTA context.
Keywords: tariff overhang, EVFTA, automotive industry, policy flexibility, Vietnam
[1] Tác giả liên hệ, Email: k62.2312150199@ftu.edu.vn