BẤT BÌNH ĐẲNG THU NHẬP SAU THUẾ: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á
Trần Phương Dung1, Nguyễn Ngọc Mỹ, Vũ Minh An, Phạm Linh Đan
Sinh viên K61 CLC Kinh tế đối ngoại – Viện Kinh tế và Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thu Hằng
Giảng viên Viện Kinh tế và Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Sau cú sốc COVID-19, bất bình đẳng thu nhập tại nhiều quốc gia châu Á ngày càng trầm trọng. Nghiên cứu này xem xét hiệu quả của một hệ thống thuế thu nhập cá nhân (TNCN) mạnh mẽ trong việc giảm phân cực thu nhập, được đo bằng tỷ lệ phần chia thu nhập giữa 10 % người giàu nhất và 10% người nghèo nhất. Sử dụng khung hồi quy bảng với xếp hạng cố định theo mức thu nhập, nhóm tác giả phân tích bộ dữ liệu cân bằng giai đoạn 2010-2023 của 30 nền kinh tế châu Á, kết hợp chỉ số tài khoá từ các nguồn đáng tin cậy như IMF, OECD, World Inequality Database và World Bank Data. Kết quả cho thấy, cứ thu TNCN tăng thêm 1 điểm phần trăm GDP thì tỷ lệ phân cực giảm trung bình 0,07%, đặc biệt rõ nét ở nửa dưới phân phối thu nhập. Tác động thu hẹp khoảng cách càng lớn khi trình độ học vấn cao, trong khi tăng trưởng GDP cao nhưng thiếu chính sách tái phân phối lại làm bất bình đẳng thu nhập gia tăng. Đối với Việt Nam và các nước lân cận, điều này hàm ý cần mở rộng cơ sở thu TNCN, tăng cường tuân thủ ở nhóm thu nhập cao và ưu tiên nguồn thu bổ sung cho bảo trợ xã hội cùng phát triển nguồn nhân lực để thúc đẩy phát triển toàn diện.
Từ khoá: thuế thu nhập cá nhân (TNCN), bất bình đẳng thu nhập, tái phân phối thu nhập, các nước châu Á
INCOME INEQUALITY AFTER TAXES: ASSESSING THE IMPACT OF PERSONAL INCOME TAX SYSTEMS IN ASIAN COUNTRIES
Abstract
Income inequality has widened in many Asian economies, especially after the COVID-19 shock. This research aims to evaluate whether stronger personal income tax (PIT) systems curb distributional polarization, defined as the income-share ratio of the top 10 percent to the bottom 10 percent. The study applies a fixed-income-based ranking panel-regression approach to a balanced 2010-2023 dataset of 30 Asian economies, integrating fiscal indicators from the fiscal indicators from reliable sources such as IMF, OECD, World Inequality Database, and World Bank Data. A one-percentage-point rise in PIT revenue (share of GDP) lowers the polarization ratio by approximately 0.07 percent on average, with the strongest compression below the median of the distribution. Higher educational attainment reinforces the equalizing effect, whereas increasing GDP without matching redistribution widens disparities. Policy implications for Vietnam and neighboring economies underline the need to broaden PIT bases, tighten upper-income compliance, and direct additional revenue toward social-protection and human-capital programmes to achieve inclusive growth.
Keywords: personal income tax (PIT), income inequality, income redistribution, Asia countries
Corresponding Author, Email: k61.2212150044@ftu.edu.vn