NGOẠI LỆ SỬ DỤNG QUYỀN SAO CHÉP TRONG HUẤN LUYỆN TRÍ TUỆ NHÂN TẠO: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ KHUYẾN NGHỊ HOÀN THIỆN
PHÁP LUẬT VIỆT NAM
Nguyễn Hương Giang[1]
Sinh viên K61 Kinh tế đối ngoại – Viện Kinh tế và Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Lê Thị Ngọc Ánh, Vũ Uyên Nhi, Vũ Thu Hiền
Sinh viên K62 Luật thương mại quốc tế – Khoa Luật
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Phùng Thị Yến
Viện Nghiên cứu Sáng tạo
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) làm gia tăng nhu cầu thu thập và sao chép lượng lớn dữ liệu để huấn luyện mô hình, trong đó nhiều dữ liệu được bảo hộ quyền tác giả. Điều này đặt ra câu hỏi liệu việc sao chép phục vụ huấn luyện AI có cấu thành xâm phạm quyền sao chép hay thuộc ngoại lệ bản quyền. Một số hệ thống pháp luật như EU và Hoa Kỳ đã thiết lập cơ chế ngoại lệ (TDM, fair use) nhằm cân bằng giữa bảo hộ quyền tác giả và thúc đẩy đổi mới. Trên cơ sở so sánh kinh nghiệm quốc tế, bài viết chỉ ra khoảng trống pháp lý trong hệ thống pháp luật Việt Nam và đề xuất hoàn thiện quy định về ngoại lệ quyền sao chép trong bối cảnh AI.
Từ khóa: trí tuệ nhân tạo, quyền sao chép, ngoại lệ bản quyền, khai thác văn bản và dữ liệu (TDM), pháp luật Việt Nam
Mã bài viết: LFW_2026-04
REPRODUCTION RIGHT EXCEPTIONS IN ARTIFICIAL INTELLIGENCE TRAINING: INTERNATIONAL EXPERIENCE AND RECOMMENDATIONS FOR IMPROVING VIETNAM’S LEGAL FRAMEWORK
Abstract
The rapid development of artificial intelligence (AI) increases the need to collect and reproduce large datasets for model training, many of which are protected by copyright. This raises the question of whether such reproduction constitutes infringement or falls under copyright exceptions. Jurisdictions such as the EU and the United States have developed exception mechanisms (TDM, fair use) to balance copyright protection and innovation. Based on comparative analysis, this paper identifies legal gaps in Vietnam’s legal framework and proposes improvements to regulations on reproduction right exceptions in the AI context.
Keywords: artificial intelligence, reproduction right, copyright exception, text and data mining (TDM), Vietnamese law
Article code: LFW_2026-04
[1] Tác giả liên hệ, email: k61.2211110098@ftu.edu.vn