Tác động của Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon của Liên minh châu Âu đối với xuất khẩu thép của Việt Nam: Vai trò của chính sách trong nước
Nguyễn Ngọc Mai [1]
Sinh viên K62 CLC Kinh tế quốc tế, Khoa Kinh tế quốc tế
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Bùi Đặng Vân Nam
Sinh viên K62 CLC Tiếng Anh thương mại, Khoa Tiếng Anh thương mại
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Trần Đăng Trung Kiên
Sinh viên K62 TC Kinh tế quốc tế, Khoa Kinh tế quốc tế
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Lương Thị Ngọc Oanh
Khoa Kinh tế quốc tế
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Nghiên cứu này nhằm đánh giá tác động tương tác của Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh Châu Âu và các chính sách môi trường nội địa của Việt Nam đối với hoạt động xuất khẩu của ngành thép Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng mô hình trọng lực mở rộng và phương pháp ước lượng Poisson Pseudo-Maximum Likelihood (PPML) kết hợp với tác động cố định quốc gia để phân tích bộ dữ liệu bảng theo quý, bao gồm 1.188 quan sát thương mại song phương giữa Việt Nam và 27 quốc gia thành viên EU từ năm 2015 đến năm 2025. Để lượng hóa năng lực của thể chế nội địa, một Chỉ số Sẵn sàng Chính sách (PRI) mới đã được xây dựng dựa trên Khung định giá carbon (CIF), Năng lực Đo lường, Báo cáo và Thẩm định (MRV), cùng các Hỗ trợ công nghiệp xanh (GIS). Kết quả cho thấy chính sách nội địa bảo vệ và thúc đẩy xuất khẩu trong ngắn hạn, tuy nhiên sẽ bị biến mất trong dài hạn. Do đó, năng lực cạnh tranh xuất khẩu bền vững đòi hỏi sự chuyển đổi khử cacbon bằng công nghệ thực chất thay vì chỉ phụ thuộc vào các chính sách vĩ mô. Đóng góp chính của nghiên cứu nằm ở việc xây dựng chỉ số PRI và ứng dụng PPML để xử lý dữ liệu thương mại có giá trị bằng 0 trong bối cảnh phân tích tác động của CBAM.
Từ khóa: Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, Chỉ số sẵn sàng chính sách, Xuất khẩu thép, Mô hình trọng lực, Việt Nam
The Impacts of the European Union’s Carbon Border Adjustment Mechanism on Vietnam’s Steel Export: The Role of Domestic Policy
Abstract
This research aims to assess the interactive impact of the European Union’s Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) and Vietnam’s domestic environmental policies on the export performance of the Vietnamese steel industry. The research utilizes an augmented gravity model and a Poisson Pseudo-Maximum Likelihood (PPML) estimator combined with Country Fixed Effects to examine a quarterly panel dataset consisting of 1,188 bilateral trade observations between Vietnam and 27 EU member states from 2015 to 2025. To quantify the capacity of domestic institutions, a new Policy Readiness Index (PRI) was created based on Carbon Pricing Framework, MRV Capacity, and Green Industrial Support. The real-world results show a short-term shielding effect, in which strong domestic policy readiness protects against rising EU carbon pricing, as well as a short-term rise in exports. However, robustness checks reveal time-lag sensitivity; the interaction effect turns negative in the second-quarter lag, suggesting that this policy support is unstable and may be overshadowed as cumulative carbon compliance pressures increase. The research indicates that enduring export competitiveness requires authentic technology decarbonization instead of dependence on macro-policy buffers. The main contribution of this study lies in the construction of the Policy Readiness Index (PRI) and the application of the Poisson Pseudo-Maximum Likelihood (PPML) estimator to handle zero trade flows in the context of analyzing the impact of CBAM.
Keywords: Carbon Border Adjustment Mechanism, Policy Readiness Index, Steel Export, Gravity Model, Vietnam
[1] Tác giả liên hệ, Email: k62.2313450075@ftu.edu.vn