QUẢN TRỊ RỦI RO HỢP ĐỒNG THÔNG QUA TCE: PHÂN TÍCH NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG QUAN HỆ ĐỐI TÁC BAE – AGRATI VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO CÁC HỢP ĐỒNG DÀI HẠN
Trịnh Thị Minh Ngọc[1], Nguyễn Linh Ngọc, Nguyễn Thị Thanh Phương, Nguyễn Ngân Hà, Nguyễn Thị Vy Linh, La Thị Thanh Trúc, Ong Khắc Trọng Phúc
Sinh viên K61 ĐHNNQT Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng – Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Minh Phúc
Giảng viên Viện Kinh tế & Kinh doanh Quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Bài viết này xem xét động lực của rủi ro hợp đồng và sự thất bại trong quản trị trong tranh chấp giữa BAE – Agrati thông qua lăng kính phân tích của Kinh tế học Chi phí Giao dịch (Transaction Cost Economics – TCE). Dựa trên các tài liệu của tòa án và dữ liệu thứ cấp, nghiên cứu điều tra cách thức mà hợp đồng cứng nhắc, tính chuyên biệt của tài sản và sự không chắc chắn của thị trường tương tác với nhau để tạo ra sự điều chỉnh sai lệch, hành vi cơ hội và sự kém hiệu quả trong các cơ chế bảo vệ trong mối quan hệ người mua – nhà cung cấp dài hạn. Nghiên cứu xác định bốn nguồn rủi ro hợp đồng chính: rủi ro bị chiếm dụng do tính chuyên biệt của tài sản, sự cứng nhắc do điều khoản bất khả kháng quá nghiêm ngặt, sự điều chỉnh sai lệch dưới điều kiện không chắc chắn và việc tái đàm phán mang tính cơ hội khi xảy ra cú sốc chi phí. Kết quả cho thấy một sự sai lệch cơ bản giữa cấu trúc quản trị và các thuộc tính giao dịch: việc nhấn mạnh tính cứng nhắc trong hợp đồng đã giảm thiểu hành vi cơ hội trước khi ký kết (ex-ante) nhưng lại làm suy yếu sự hợp tác thích ứng sau khi ký kết (ex-post), dẫn đến các cuộc tái đàm phán tốn kém và leo thang pháp lý. Trường hợp này do đó chứng minh rằng sự phụ thuộc quá mức vào các cơ chế bảo vệ chính thức có thể biến sự bảo vệ thành ràng buộc. Dựa trên những hiểu biết này, bài viết đề xuất các giải pháp quản trị thích ứng để cân bằng giữa kiểm soát và khả năng thích nghi trong các mối quan hệ cung ứng dài hạn có tính chuyên biệt cao. Qua đó, bài viết đóng góp cho tài liệu TCE bằng cách minh họa cách mà việc bảo vệ quá mức trước khi ký kết có thể tạo ra sự kém hiệu quả sau khi ký kết, đồng thời cung cấp hướng dẫn quản trị cho việc thiết kế các hợp đồng bền vững, dựa trên niềm tin trong điều kiện thị trường biến động.
Từ khóa: kinh tế học chi phí giao dịch (TCE), rủi ro hợp đồng, cơ chế quản trị, quan hệ chuỗi cung ứng
CONTRACTUAL RISK MANAGEMENT THROUGH TCE: AN ANALYSIS OF THE BAE-AGRATI PARTNERSHIP CASE STUDY AND RECOMMENDATIONS FOR LONG-TERM CONTRACTS
Abstract
This paper examines the dynamics of contractual risk and governance failure in the BAE – Agrati dispute through the analytical lens of Transaction Cost Economics (TCE). Drawing on court documents and secondary data, it investigates how rigid contracting, asset specificity and market uncertainty interacted to generate maladaptation, opportunism and safeguard inefficiencies in a long-term buyer – supplier relationship. The study identifies four major sources of contractual risk: hold-up due to asset specificity, safeguard-induced rigidity from an overly strict force majeure clause, maladaptation under uncertainty and opportunistic renegotiation under cost shocks. The findings reveal a fundamental misalignment between governance structure and transaction attributes: the contract’s emphasis on rigidity minimized opportunism ex-ante but undermined adaptive cooperation ex-post, leading to costly renegotiations and legal escalation. The case thus demonstrates how overreliance on formal safeguards can transform protection into constraint. Based on these insights, the paper proposes adaptive governance solutions to balance control and adaptability in long-term, high-specificity supply relationships. In doing so, it contributes to TCE literature by illustrating how ex-ante overprotection can generate ex-post inefficiency and offers managerial guidance for designing resilient, trust-based contracts under volatile market conditions.
Keywords: transaction cost economics (TCE), contractual risk, governance mechanisms, supply chain relationship
[1] Tác giả liên hệ, Email: k61.2213530034@ftu.edu.vn