TƯ CÁCH KHỞI KIỆN CỦA KLIMASENIORINNEN: MỘT CÁNH CỬA MỚI CHO CÁC VỤ KIỆN VỀ KHÍ HẬU TRƯỚC TÒA ÁN NHÂN QUYỀN CHÂU ÂU
Nguyễn Thị Ngọc Diệp[1]
Sinh viên K64 Luật Kinh doanh quốc tế – Khoa Luật
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
PGS. TS Nguyễn Minh Hằng
Giảng viên Khoa Luật
Trường Đại học Ngoại Thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Thông qua bước ngoặt lịch sử trong tranh tụng về khí hậu từ vụ kiện Verein KlimaSeniorinnen Schweiz v. Thụy Sĩ, bài nghiên cứu này xem xét cách Tòa án Nhân quyền Châu Âu (ECtHR hay Tòa án trong bài viết này) trao quyền khởi kiện cho hiệp hội gồm hơn 2500 phụ nữ cao tuổi, trong khi từ chối tư cách nạn nhân của bốn cá nhân khởi kiện riêng. Trong khi nội dung về nghĩa vụ khí hậu đã được thảo luận rộng rãi, vẫn còn khoảng trống nghiên cứu liên quan đến tư cách khởi kiện của hiệp hội và tính nhất quán của nó với Điều 34 của Công ước Châu Âu về Nhân quyền (ECHR). Sử dụng phương pháp nghiên cứu học thuyết, nghiên cứu này phân tích các tiêu chí của Tòa án về tư cách khởi kiện tập thể trong tương quan với truyền thống bác bỏ tư cách kiện sử dụng actio popularis (khởi kiện vì lợi ích trật tự công cộng). Bài viết cho thấy, trong khi Tòa án duy trì ngưỡng yêu cầu cao đối với các cá nhân, họ đã thiết lập các yêu cầu mang tính định tính cho các hiệp hội, dựa trên nền tảng của nguyên tắc bổ trợ ngang và công lý liên thế hệ. Bài viết kết luận rằng cách tiếp cận kép này thể hiện một sự thích nghi cần thiết về mặt thủ tục trước những thách thức của cuộc khủng hoảng khí hậu. Tuy nhiên, các án lệ sau đó như vụ Cannavacciuolo v. Italy cho thấy rủi ro về vấn đề ngoại lệ khí hậu.
Từ khóa: Klima Seniorinnen, kiện tụng về khí hậu, tư cách khởi kiện cho hiệp hội
THE ASSOCIATION STANDING IN KLIMASENIORINNEN: A NEW GATEWAY FOR CLIMATE LITIGATION BEFORE THE EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS
Abstract
Through the watershed moment in climate litigation of Verein KlimaSeniorinnen Schweiz v. Switzerland, this paper critically examines the European Court of Human Right (ECtHR or the Court)’s innovative association standing doctrine, which granted standing to an association of over 2,500 elderly women while denying victim status to the four individual applicants. While the merits of climate duties are extensively discussed, a significant research gap remains regarding the association standing and its consistency with Article 34 of the European Convention on Human Rights (ECHR). Using a doctrinal methodology, this study analyzes the Court’s innovative criteria for collective standing against its traditional rejection of actio popularis. The research finds that while the Court maintains a high threshold for individuals, it has established a qualitative representativeness for associations, grounded in horizontal subsidiarity and intergenerational justice. The paper concludes that this dual approach represents a necessary procedural adaptation to the unique challenges of the climate crisis, though subsequent case law like Cannavacciuolo v. Italy suggests a risk of climate exceptionalism that may hinder doctrinal coherence.
Key words: Klima Seniorinnen, climate litigation, association standing
[1] Tác giả liên hệ, Email: k64.2516650018@ftu.edu.vn