ĐIỀU KHOẢN LOẠI TRỪ VÀ NGUYÊN TẮC NGUYÊN NHÂN TRONG BẢO HIỂM HÀNG HẢI: NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH TỪ VỤ KIỆN THE B ATLANTIC
Phạm Ngọc Hà[1], Nguyễn Ngọc Bảo Nhi, Đỗ Kim Ngọc, Đỗ Thảo Vi, Nguyễn Diệu Ngân
Sinh viên K62 CLC Kinh tế đối ngoại – Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thị Yến
Giảng viên Viện Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Các điều khoản loại trừ và quan hệ nhân quả giữ vai trò trung tâm trong bảo hiểm hàng hải, xác định ranh giới của rủi ro được bảo hiểm khi nhiều sự kiện cùng góp phần gây ra tổn thất. Dựa trên điều khoản bảo hiểm Chiến tranh và Đình công (Institute War and Strikes Clauses), bài viết phân tích sự xung đột giữa các rủi ro được bảo hiểm và các điều khoản loại trừ thông qua vụ án Atlasnavios-Navegação, Lda v Navigators Insurance Co Ltd (The B Atlantic). Trọng tâm phân tích của bài về việc liệu hành vi buôn lậu ma túy do bên thứ ba thực hiện có cấu thành một “hành vi manh tâm” được bảo hiểm hay không, hay việc tàu bị bắt giữ sau đó thuộc phạm vi điều khoản loại trừ do vi phạm quy định hải quan. Tòa án Tối cao Vương quốc Anh đã áp dụng cách tiếp cận nghiêm ngặt, lấy hợp đồng làm trung tâm, coi các điều khoản loại trừ là bộ phận cấu thành của cơ chế phân bổ rủi ro chứ không phải là các biện hộ mang tính thứ yếu. Phán quyết này đã định hình lại thực tiễn tranh tụng trong lĩnh vực bảo hiểm hàng hải, củng cố việc các doanh nghiệp bảo hiểm dựa vào các điều khoản loại trừ được soạn thảo rõ ràng và thu hẹp phạm vi áp dụng của bảo hiểm đối với “hành vi manh tâm”. Bài viết xem xét những tác động của cách tiếp cận này đối với khuôn khổ bảo hiểm hàng hải của Việt Nam và đề xuất cho doanh nghiệp bảo hiểm và chủ tàu hoạt động trong các môi trường thương mại có mức độ rủi ro cao.
Từ khoá: The B Atlantic, bảo hiểm hàng hải, bảo hiểm rủi ro chiến tranh, hành vi manh tâm, điều khoản loại trừ
EXCLUSION CLAUSES AND CAUSATION IN MARINE INSURANCE: A CASE STUDY OF THE B ATLANTIC
Abstract
Exclusion clauses and the doctrine of causation are central to marine insurance, defining the boundaries of insured risk where multiple events contribute to a loss. Based on the Institute War and Strikes Clauses, this paper examines the conflict between insured perils and exclusion clauses through the case of Atlasnavios-Navegação, Lda v Navigators Insurance Co Ltd (the B Atlantic). Analysis of the case focused on whether third-party drug smuggling constituted an insured “malicious act” or whether the resulting detention fell within the customs infringement exclusion. The UK Supreme Court adopted a strict, contract-centred approach, treating exclusion clauses as integral to risk allocation rather than as secondary defences. This decision has reshaped marine insurance litigation by reinforcing insurers’ reliance on clearly drafted exclusions and narrowing the practical scope of “malicious acts” cover. The report concludes by considering the implications of this approach for Vietnam’s maritime insurance framework and offering practical recommendations for insurers and shipowners operating in high-risk trading environments.
Keywords: The B Atlantic, marine insurance, war risk insurance, malicious acts, exclusion clauses
[1] Tác giả liên hệ, Email: k62.2313150079@ftu.edu.vn