HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CHI TIÊU CÔNG TRONG BỐI CẢNH BẢO ĐẢM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Phạm Bùi Vi Thảo[1], Trần Ngọc Mai, Lư Uyển My
Sinh viên K62 Luật Kinh doanh quốc tế
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Ngọc Hà
Viện trưởng Viện Nghiên cứu sáng tạo
Trường Đại học Ngoại thương, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt
Phát triển bền vững đang dần trở thành một định hướng nền tảng trong quá trình hoạch định và triển khai chính sách công ở nhiều quốc gia. Trong bối cảnh đó, chi tiêu công không chỉ đóng vai trò là công cụ phân bổ nguồn lực tài chính của Nhà nước mà còn là phương tiện quan trọng để thúc đẩy và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững thông qua hệ thống thiết chế và quy định pháp lý phù hợp. Tuy nhiên, tại Việt Nam, khuôn khổ pháp luật điều chỉnh chi tiêu công hiện nay vẫn chủ yếu được xây dựng trên mô hình quản lý ngân sách truyền thống, với trọng tâm đặt vào việc bảo đảm kỷ luật tài khóa, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và tăng cường tính minh bạch trong quản lý tài chính công. Trong khi đó, yêu cầu lồng ghép và bảo đảm các mục tiêu phát triển bền vững trong quá trình chi tiêu ngân sách vẫn chưa được thể chế hóa một cách đầy đủ và có hệ thống. Bài viết tập trung phân tích các yêu cầu pháp lý đặt ra đối với hoạt động chi tiêu công trong bối cảnh thúc đẩy phát triển bền vững, đồng thời làm rõ những nội dung trọng tâm cần được tích hợp vào khuôn khổ pháp luật điều chỉnh lĩnh vực này. Cụ thể, các nội dung được xem xét bao gồm nguyên tắc phát triển bền vững trong quản lý chi ngân sách nhà nước, cơ chế lồng ghép các mục tiêu môi trường và xã hội vào quy trình ngân sách, cũng như trách nhiệm pháp lý của Nhà nước trong việc định hướng và tổ chức chi tiêu công nhằm phục vụ lợi ích phát triển dài hạn. Trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm lập pháp quốc tế và vận dụng phương pháp nghiên cứu so sánh, bài viết chỉ ra những xu hướng đáng chú ý trong việc pháp lý hóa mục tiêu phát triển bền vững trong lĩnh vực chi tiêu công. Từ đó, bài viết đề xuất một số gợi ý nhằm hoàn thiện pháp luật về chi tiêu công ở Việt Nam theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và khả năng thực thi các mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn hiện nay.
Từ khóa: chi tiêu công, phát triển bền vững, pháp luật ngân sách, kinh nghiệm quốc tế, hoàn thiện pháp luật.
IMPROVING THE LEGAL FRAMEWORK ON PUBLIC EXPENDITURE IN THE CONTEXT OF ENSURING SUSTAINABLE DEVELOPMENT: INTERNATIONAL EXPERIENCE AND LESSONS FOR VIETNAM
Abstract
Sustainable development has increasingly been recognized as a fundamental guiding principle in the formulation and implementation of public policies across many countries. In this context, public expenditure is no longer merely a mechanism for allocating state financial resources but also a critical instrument for promoting and realizing sustainable development objectives through appropriate legal and institutional frameworks. However, in Vietnam, the current legal framework governing public expenditure remains largely grounded in the traditional model of budget management, which primarily emphasizes fiscal discipline, spending efficiency, and transparency in public financial management. Meanwhile, the requirement to systematically integrate and ensure sustainable development objectives within the public budgeting process has not yet been fully institutionalized. This article analyzes the legal requirements imposed on public expenditure in the context of advancing sustainable development, while clarifying the key elements that should be incorporated into the legal framework governing this field. These elements include the principle of sustainable development in public budget management, mechanisms for integrating environmental and social objectives into the budgeting process, and the legal responsibility of the State in directing public spending toward long-term development interests. Drawing upon international legislative experiences and employing a comparative research approach, the article identifies notable trends in the legal institutionalization of sustainable development objectives within the domain of public expenditure. Based on these findings, the article proposes several recommendations for improving Vietnam’s legal framework on public expenditure in order to ensure greater coherence, effectiveness, and enforceability of sustainable development goals in the current context.
Keywords: public expenditure, sustainable development, budget law, international experience, legal reform.
[1] Tác giả liên hệ, Email: phamvithao2608@gmail.com